Kan verliesaversie verklaren waarom pensioenfondsen minder risicovol beleggen dan wat theoretisch optimaal is?

Pensioen & Wetenschap is een podcast van Netspar: het kennisnetwerk dat wetenschap en pensioen- en verzekeringssector met elkaar verbindt. Jannie Benedictus is de nieuwe gespreksleider van deze podcast. Ze gaat in gesprek met wetenschappers en mensen uit de praktijk.

In de podcaststudio schuiven dit keer Marijn Jansen (investment solutions specialist bij Achmea Investment Management) en Gosse Alserda (docent/onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen en beleggingsstrateeg bij Aegon Asset Management) aan. Alserda publiceerde recent samen met Rogier Potter van Loon het paper The Glidepath Puzzle. Hij zag dat lifecycles in de praktijk nogal afwijken van wat theoretisch optimaal zou zijn. Het kan wel wat risicovoller, maar waarom gebeurt dat niet? Hoe is dat ‘gat’ te verklaren, is de vraag die in het paper wordt beantwoord.

Alserda legt uit dat de lifecycles die momenteel worden toegepast vaak impliciet rekening houden met gedragsfactoren zoals verliesaversie. Ze leveren echter meer welvaart op wanneer deze factoren expliciet worden gewogen en geïntegreerd in het ontwerpproces. Ook Jansen beschrijft dat verliesaversie een rol speelt aan de bestuurstafel: als uitslagen flink omlaaggaan, dan gaan deelnemers zich zorgen maken en bellen en daar wordt in meer of mindere mate rekening mee gehouden. Om te bepalen hoeveel gewicht je nu exact wilt toekennen aan de factor verliesaversie, kan het risicopreferentieonderzoek behulpzaam zijn. Jansen tekent aan dat dit nog best complex is en erg zal afhangen van een correcte uitvraag en interpretatie.

Paradoxaal genoeg zou je vanuit de gedragseconomie zo min mogelijk op je uniform pensioenoverzicht moeten kijken, zegt Alserda, terwijl we tegelijk graag willen dat het pensioenbewustzijn in Nederland toeneemt. Jansen voegt daaraan toe dat rekening houden met verliesaversie een adequaat pensioen nooit in de weg mag zitten. Ook bespreken de twee gasten de timing van het onderzoek, nu veel fondsen de oversteek naar het nieuwe stelsel maken en gaan ze in op het laten vervallen van de leenrestrictie voor jongere deelnemers.

Verder lezen

• Lees meer over de nieuwe gespreksleider Jannie Benedictus
• Het paper The glidepath puzzle van Gosse Alserda en Rogier Potter van Loon
• Het in de podcast aangehaalde paper Optimal Portfolio Choice for Long-Horizon Investors with Nontradable Labor Income van Luis Viceira