อารามบอย | EP. 38 | พิธีฮัจญ์ จาริกแสวงบุญเพื่อเข้าใกล้พระเจ้าที่เดิมพันด้วยชีวิต

หากชีวิตนี้มีโอกาสได้ใกล้ชิดพระเจ้ามากที่สุด คุณอยากบอกอะไร และขอพรอะไรจากพระองค์

‘นครมักกะฮ์’ คือดินแดนศักดิ์สิทธิ์และศูนย์รวมศรัทธาอันยิ่งใหญ่ที่สุดของชาวมุสลิมทั่วโลก เป็นจุดหมายสูงสุดของการแสวงบุญ ผู้คนต่างเชื่อว่าเสียงวิงวอนขอพรจะได้รับการตอบรับจากพระผู้เป็นเจ้า

ชื่อของ ‘พิธีฮัจญ์ (Hajj)’ มีรากศัพท์มาจากภาษาอาหรับที่แปลว่า การมุ่งไปสู่ หรือ การไปเยือน ถือเป็น 1 ในหลักปฏิบัติ 5 ประการของศาสนาอิสลาม กำหนดให้มุสลิมทุกคนซึ่งมีความพร้อมทั้งกำลังกายและทรัพย์สินพึงเดินทางไปกระทำอย่างน้อยครั้งหนึ่งในชีวิต เพื่อมุ่งสู่นครมักกะฮ์ อันเป็นที่ตั้งของวิหารกะอ์บะฮ์ (Kaaba) ศูนย์กลางทิศทางสวดมนต์ของโลกอิสลาม

ในทางปฏิบัติ พิธีฮัจญ์ใช้เวลา 6 วัน ซึ่งดำเนินไปตามลำดับและเปี่ยมด้วยความหมาย โดยมีทุ่งอะเราะฟะฮ์เป็นหัวใจสำคัญ หากผู้แสวงบุญพลาดการไปทุ่งแห่งนี้ตามวันเวลาที่กำหนด การทำฮัจญ์จะถือว่าไม่สมบูรณ์ นอกจากนี้ยังมีบททดสอบศรัทธาอื่น ๆ ตั้งแต่การเก็บก้อนหินไปขว้างเสาหินอันเป็นสัญลักษณ์ของการต่อต้านซาตาน ไปจนถึงการเชือดพลีสัตว์ และการเดินเวียนรอบวิหารกะอ์บะฮ์ เพื่อแสดงความนอบน้อมและมอบจิตวิญญาณแด่พระผู้เป็นเจ้าแต่เพียงผู้เดียว

การเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์คือการตัดสินใจครั้งยิ่งใหญ่ของชีวิต ในอดีต ผู้แสวงบุญจำต้องสละทรัพย์สินเพื่อจัดเตรียมเสบียง รอนแรมข้ามน้ำข้ามทะเล และต้องเตรียมใจเผื่อไว้ว่าอาจมิได้หวนกลับคืนสู่มาตุภูมิ ฮัจญ์จึงเป็นเสมือนการฝึกฝนจิตใจให้รู้จักสละละทิ้งความสะดวกสบาย อดทนต่อความเหนื่อยยาก เพื่อแสวงหาการอภัยทาน

ขณะเดียวกัน ในมิติของประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับสยามประเทศ มักกะฮ์ก็มีเรื่องราวที่น่าสนใจไม่แพ้กัน ในยุคก่อนชาวไทยเรียกขานนครแห่งนี้ว่า ‘กบิลพัสดุ์’ จนพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ต้องทรงตักเตือนให้เรียกให้ถูกต้องตามหลักภาษา หรือแม้กระทั่งคดีความสุดแปลกในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่มีบุคคลแอบอ้างว่าเดินทางไปแสวงบุญฮัจญ์เพื่อหลบหนีราชการ จนรัฐสยามต้องเข้ามาจัดการและออกเอกสารรับรองการเดินทางอย่างเป็นทางการ 

พิธีฮัจญ์จึงมิใช่เพียงการเดินทางเพื่อประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ทว่าคือพื้นที่ที่บอกเล่าเรื่องราวของการเสียสละ ความอดทน และการชำระล้างจิตวิญญาณของผู้คนนับล้านจากทั่วทุกมุมโลก ติดตามทั้งหมดได้ในรายการอารามบอยตอนนี้ กับ ดร.ต้า-ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล สุดยอดแฟนพันธุ์แท้วัดไทย และแขกรับเชิญพิเศษ สุนิติ จุฑามาศ นักวิจัยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) และผู้เขียนหนังสือ ล่องนาวาเจ็ดสมุทร และเจ้าของคอลัมน์สลัดแขก