Kochanka Goebbelsa i wojna komików. Czeskie kino pod niemiecką okupacją | opowiada: Mikołaj Góralik

W latach 1939-45, chociaż państwa czeskiego nie było na mapach świata, tamtejsza kinematografia miała się całkiem nieźle. W Protektoracie Czech i Moraw, jak wówczas nazywano okupowane przez Niemcy Czech, powstało ponad sto filmów. I tak naprawdę tylko dwa - trzy z nich wpisywały się w nazistowską propagandę. Reszta, w większości, była formą ucieczki od codziennej, okupacyjnej rzeczywistości. Formą jednak często o wysokich walorach artystycznych i rozrywkowych.

W 134 odcinku Czechostacji o czeskim kinie sprzed wojny, z czasów jej trwania i okresu tuż po niej opowiada Mikołaj Góralik - dziennikarz, filmoznawca, pracownik praskiego muzeum NaFiLM, autor bloga Praski Łącznik. Opowieść ta opiera się nie tylko na historii poszczególnych tytułów, ale też - a raczej przede wszystkim, konkretnych osób. Jest więc o tych, którzy z emigracji wspierali czeską niepodległość - jak komicy Voskovec I Werich, ale też o tych, co jak Vaclav Binovec czy Čeněk Šlégl poszli na kolaborację. Jest i o mnóstwie odcieni szarości, jakimi można opisać okupacyjne życie chociażby Miloša Havla - twórcy studia filmowego Barrandow i wuja późniejszego prezydenta Czech czy div przedwojennego czeskiego kina: Lídy Baarovej, Natašy Gollovej i Aliny Mandlovej. Jest w końcu o tym, jak selektywnie i nie zawsze sprawiedliwie kolaborację, czy - jak określało to ówczesne prawo, zachowania niegodne, po wojnie rozliczano.

W odcinku odwołuję się do czasów II Republiki, kadłubowego państwa, które istniało przez pół roku w okresie między Dyktatem Monachijskim a początkiem niemieckiej okupacji Czech. Więcej informacji na temat II Republiki znajdziecie w rozmowie z profesorem Piotrem M. Majewskim.

***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Aleksandra, Anna, Eugeniusz, Jacek i Magdalena

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

Na okładce odcinka Lída Baarová i Joseph Goebbels, których przed wojną połączył płomienny romans, zakończony na polecenie niemieckiego dyktatora.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG