07 رمان همسایه ها نویسنده احمد محمود

▪️معرفی کتاب همسایه‌ها آغاز یک نسل همسایه‌ها وسوسه‌ای بود که با پایان ناتمامش، در را نه فقط برای خواننده، که برای نویسنده هم باز گذاشت تا داستان سفر شخصیت خود را از آغاز تا انتها، برای خوانندگانش روایت کند. رمان با زاویه دید درونی و از نظرگاه قهرمان داستان خالد بیان می‌شود و نویسنده تا پایان رمان همین زاویه دید اول شخص مفرد را ادامه می‌دهد. ما در این رمان پیچیدگی ساختاری چندانی نمی‌بینیم مگر جاهایی که نویسنده با هنرمندی چیزی فراتر از واقعیت را به ما نشان می‌دهد. رمان از نوجوانی قهرمان داستان، خالد شروع می‌‌شود و تا به زندان افتادن و تحول فکری و عقیدتی او و شکنجه و آزار برای مبارزه‌اش بر علیه ظلم و ستم ادامه دارد. خالد نوجوانی از طبقه پایین اجتماع و در خانه‌ای شلوغ و پر از همسایه‌های جورواجور متولد شده است و خود، راوی داستان است. دور و بر او پر از آدم‌های جوراجور و متنوع زندگی می‌کنند و خالد با تیزبینی و روحیه موشکاف خود به بررسی اوضاع و احوال تک تک آنها می‌پردازد. همه افراد و مستأجرهای خانه با جهل، خرافات فقر، بیماری، فساد اخلاقی، کینه‌ورزی‌ها و در عین حال مهر و محبت‌های خاص این گونه جوامع دست به گریبان هستند.شخصیت‌های برجسته رمان , از دل تودۀ مردم می‌آیند، البته شخصیت‌های دیگری هم در رمان هستند، مثل بیدار، سیه‌چشم و... که در موقعیت مناسب، نویسنده به آنها هم می‌پردازد، و به گونه‌ای حلقه‌ی برای گذر راوی از مرز بلوغ جنسی به بلوغ عاطفی و آگاهی اجتماعی به شمار می‌آیند. با کار پیدا کردن خالد در قهوه‌خانه امان‌آقا وارد قلمرو تازه‌ای می‌شویم. خالد از بلورخانم فاصله می‌گیرد و به محیط وسیع‌تری پا می‌نهد. اصولاً می‌توان گفت، در تمام کارهای احمد محمود، آدم‌ها وقتی دیدشان باز می‌شود که وارد اجتماع می‌شوند. چه مشغول به کار بشوند، چه در میتینگ یا جمع‌های مردمی ‌شرکت کنند، همه اینها باعث می‌شود که آن آگاهی لازم شکل بگیرد. این را می‌توان به قول محمود، «تجربه» نام نهاد. خالد رسماً عضو یک حزب سیاسی می‌شود، در فعالیت‌های سیاسی شرکت می‌کند، با پلیس مخفی درگیر می‌شود و حتی آن قدر شجاع شده که حتی یک بار از شهربانی می‌گریزد. در همین حال و با اوج گرفتن مبارزه مردم، در میتینگی شرکت می‌کند و پایش ضربه می‌بیند. در حال فرار از دست مأموران به خانه‌ای پناه می‌برد و در آن جا عاشق دختری به نام سیه‌چشم می‌شود... این کتاب در سال ۱۳۵۳ توسط انتشارات امیرکبیر چاپ ‌شد. با وجود تیراژ محدود، استقبال خوانندگان فوق‌العاده بود. محمود برای چاپ دوم این کتاب با مشکل حکومت وقت روبه‌رو ‌شد (به دلیل این‌که حکومت کتاب را، اثری ضد سیاست‌های پهلوی ارزیابی کرد) و چاپ دوم کتاب ماند تا سال ۵۷ و پس از مقدمه‌ای بر آن، در تیراژی گسترده چاپ شد. اما پس از انقلاب ۱۳۵۷ چاپ کتاب برای همیشه #ممنوع ‌شد، چون محتوای کتاب از سوی حکومت اسلامی جنسی ارزیابی ‌شد.