Bosoorlog Eps 2: SW Fourie-Nog Dieper in die Spes Magte se Wêreld

Met spesiale dank aan Wildman & Paratus Africa: https://paratus.africa

'n Diepgaande Gesprek met Sersant-Majoor SW Fourie

"Kom ons begin met 'n glasie whiskey," sê Sersant-Majoor SW Fourie, 'n veteraan van Suidwes-Afrika (nou Namibië). Sy bynaam "SW" het 'n interessante oorsprong - dit kom van sy voorletters én sy Windhoekse herkoms. "In Durban by die basis het Riem de Jager opgemerk dat Windhoek se registrasie SW was, en so het ek SW geword - 'n naam wat nou al 40 jaar lank bly steek."

Fourie praat met trots oor sy tuisland: "Namibië is 'n veilige land, omtrent so groot soos Suid-Afrika, maar met net 2.5 miljoen mense. Ons skiet nog die misdadigers daar - onlangs was daar 'n bankroof in Windhoek waar vier van die vyf rowers doodgeskiet is. Die vyfde een... wel, daaroor bly ek liewer stil."

DIE ONTSTAAN VAN DIE SPESIALE MAGTE

Die verhaal begin in die middel-sewentigerjare. "Die wêreldmagte het besef hulle is blind vir wat op die slagveld gebeur," verduidelik Fourie. "Dit het gelei tot die vorming van ons spesiale magte - die sogenaamde '30 Dirty Dozen'."

Die eenheid het aanvanklik nou saamgewerk met die Rhodesiërs. "Ons het baie by hulle geleer - hulle was al diep in die oorlog toe ons begin het. Hulle het die RLI (Rhodesian Light Infantry) gehad vir vuurmagoperasies, en natuurlik die bekende Selous Scouts." Met 'n laggie voeg hy by: "In Rhodesië het ons Boere-aksent ons altyd weggegee - ons kon nie behoorlik Engels praat nie!"

SAMEWERKING MET DIE ISRAELI'S

In 1978 het die Israeli's na Fort Doppies gekom. "Kokie de Toi, Wyna de Toi se broer, was ons kursusleier. Hy het gesê, 'Daardie klomp Jode wat daar staan kom kyk hoe ons dit doen.'" Fourie vertel hoe hulle hul normale roetine gedemonstreer het - 'n sewe- of agtman-span wat kontak maak, hardloop, tussen mekaar skiet, en vuur-en-beweging uitvoer.

"Een van daardie generaals het na my rugsak geloop en probeer dit optel - die rugsak het hom amper omgetrek! Hulle het vir Kokie gesê as hulle manne dit in die woestyn moes doen, sou hulle mekaar doodskiet."

DIE VIER PILARE VAN SPESIALE MAGTE

Fourie verduidelik dat die spesiale magte in vier hoofrigtings ontwikkel het:

1. Bosoorlogvoering: Die kern van hul operasies
2. See-operasies: Die sogenaamde "one-night stands" waar hulle depots, spoorlyne en brûe moes opblaas
3. Lugoperasies: 90% van hul ontplooiings was nagspronge
4. Stedelike oorlogvoering: Later ontwikkel vir operasies in buitelandse stede

"1 Recce het letterlik alles gedoen," sê hy. "Ons het stedelike, bos-, lug- en see-operasies uitgevoer. 4 Recce het later bygekom as ons aanvalsduikers en padverkenners - hulle het ons in vyandelike gebied afgelaai en weer kom haal."

PLOFSTOF-SPESIALIS

Een van Fourie se spesialiteite was plofstof-hantering. "Dit was die tweede hoogste betaalde pos in die weermag, net na vegvlieëniers." Hy vertel van sy tyd as student-plofstofontlonter by Techs: "Ek het 'n van gehad, presies soos die een wat ons in die weermag gebruik het, met al die toerusting om bomme te ontlont. As my soeker afgegaan het tydens 'n lesing, het ek net verdwyn - die dosente het nooit regtig geweet waarmee ek besig was nie."

UNITA EN GESPESIALISEERDE OPLEIDING

'n Groot deel van hul werk was die opleiding van UNITA-magte. "UNITA was ons buffer teen SWAPO," verduidelik hy. "Ons verste operasie was 650km in Angola in, waar ons spoorlyne moes ontwrig om die vyand se bewegings na Cuito Cuanavale te stuit."

Fourie vertel van die uitdagings in hul opleiding: "UNITA en RENAMO het dieselfde gewoonte gehad - sodra hulle kontak maak, skree hulle 'Outomaties!' en maak 'n magasyn in sekondes leeg. Dit het ons lank geneem om hulle te leer dat dit ondoeltreffend is. Ons het hulle geleer om liewer 'double tap' te gebruik - twee skote op 'n slag, akkuraat gemik."

EVALUERING VAN DIE VERSKILLENDE MAGTE

Met jare se ervaring gee Fourie sy eerlike evaluering: "Van al die magte waarteen ons geveg het, was SWAPO die beste. Hulle het in Rusland opleiding gekry, maar hul beste ervaring het gekom van gevegte teen die Boere - ons het akkuraat geskiet en goeie taktiek gehad. Die ANC was aan die onderpunt - swak opgelei. Net bokant hulle was die Kubane - ook baie swak."

DIE KUBAANSE KWESSIE

"Op die hoogtepunt van die oorlog was daar tussen 20,000 en 30,000 Kubane in Angola," vertel Fourie. Hy deel 'n merkwaardige moment uit die vredesonderhandelinge: "Tydens 'n gesprek met Pik Botha het 'n Kubaanse generaal gedreig dat hulle nog 10,000 man sou stuur. Pik se antwoord was treffend: 'Ons sal net nog 'n duisend Suid-Afrikaners stuur - julle het tot nou toe net teen 2,000 van ons geveg.'"

CUITO CUANAVALE EN UNITA SE OPOFFERING

By Cuito Cuanavale het UNITA 'n kritieke rol gespeel. "Tussen ons gepantserde voertuie - die Olifant-tenks, Casspirs, Ratel 90's en Buffels - moes daar infanterie wees om die voertuie te beskerm teen RPG7-aanvalle. UNITA het daardie rol vervul. In daardie drie veldslae het meer as 2,000 UNITA-soldate gesterf."